klant wil weten of wij arbeidsomstandigheden bij onze onderaannemers controleren

Onderaannemerscontrole is ketenbeleid, niet een los antwoord

Deze vraag gaat niet over jouw eigen werkvloer, maar over wat je doet met de schakel erna: de onderaannemers die je inzet. Daarmee valt hij niet onder het beleid voor gezondheid en veiligheid dat je voor je eigen personeel voert, maar onder de bredere vraag hoe beantwoord ik vragen over arbeidsomstandigheden verder in mijn keten. Wie deze vraag krijgt, krijgt vaak ook de vraag of er een gedragscode voor leveranciers is — dat zijn twee kanten van dezelfde medaille: de code is het beleid op papier, deze vraag gaat over de controle in de praktijk.

Heb je geen vast controlemechanisme — geen checklist bij aanbesteding, geen periodieke audit, geen contractuele clausule die je onderaannemer verplicht tot een veiligheidsbeleid — dan is het eerlijke antwoord "nee" of "nee, informeel". Dat is geen probleem op zich; veel mkb-bedrijven werken met vertrouwen en korte lijnen in plaats van formele audits. Wat niet kan, is "ja" invullen omdat je ervan uitgaat dat je onderaannemer het wel goed doet. Heb je wél een gedragscode die onderaannemers moeten tekenen, dan is dat het bewijsstuk: leg vast wanneer die code is ingevoerd en of naleving ergens wordt getoetst, al is het maar steekproefsgewijs. Ontbreekt die toetsing, benoem dat dan ook zo — een code zonder controle is een ander antwoord dan een code mét controle, en klanten die deze vraag stellen, vragen vaak door op precies dat verschil.

Basis in de VSME-module over de keten

De EFRAG VSME-standaard behandelt ketenonderwerpen in de module over mensenrechten en arbeidsomstandigheden in de toeleveringsketen, waarin gevraagd wordt of en hoe een onderneming toezicht houdt op omstandigheden bij leveranciers en onderaannemers. Dat sluit aan bij de bredere reikwijdte die Richtlijn (EU) 2022/2464 (CSRD) beoogt: rapportage die niet stopt bij de eigen deur, maar de keten meeneemt waar relevant. Voor de onderliggende basisvraag naar mensenrechtenbeleid in de keten, zie heeft de onderneming beleid over mensenrechten in haar toeleveringsketen.