hoe weet ik of er kinderarbeid voorkomt bij mijn leveranciers

Kinderarbeid zit in de module over ketenmensenrechten

De vraag naar kinderarbeid komt bijna nooit los binnen. Ze zit verwerkt in een breder blok over mensenrechten in de toeleveringsketen, samen met vragen over dwangarbeid, discriminatie en arbeidsomstandigheden bij leveranciers. Wie die vragenlijst al eens heeft ingevuld, herkent het patroon: eerst wordt gevraagd of er beleid is, dan of er controle op plaatsvindt, en pas daarna of er incidenten bekend zijn. Het antwoord "geen kinderarbeid in onze keten" zonder onderliggend proces is meestal geen antwoord dat overeind blijft — de klant vraagt door naar hoe je dat weet, niet alleen of je het gelooft.

Concreet bewijs bestaat uit een paar bouwstenen: een gedragscode voor leveranciers waarin een leeftijdsgrens en een verbod op kinderarbeid staan, een inkoopproces waarin leveranciers die code ondertekenen, en — bij hoger risico — audits of zelfverklaringen die dat toetsen. Zonder gedragscode is er geen basis om iets te bevestigen; met een gedragscode maar zonder controle is het antwoord "beleid aanwezig, monitoring beperkt" eerlijker dan een volmondig "nee". Wie verder de keten in kijkt dan de eerste laag leveranciers, loopt al snel tegen dezelfde vraag aan bij arbeidsomstandigheden dieper in de toeleveringsketen: ook daar is het onderscheid tussen beleid hebben en beleid kunnen aantonen bepalend voor welk antwoord standhoudt.

Waar dit in de VSME-basismodule staat

De VSME-basismodule van EFRAG, de vrijwillige standaard voor niet-beursgenoteerde mkb-ondernemingen, behandelt mensenrechtenbeleid en ketenrisico's als onderdeel van de sociale indicatoren in de basismodule. Kinderarbeid wordt daarbinnen niet als apart datapunt met een eigen getal gevraagd, maar als onderdeel van de bredere vraag of er beleid is over mensenrechten in de keten en of dat beleid ook bij leveranciers wordt uitgevraagd of gecontroleerd. Richtlijn 2022/2464 (CSRD) is de achterliggende regeling die rapportage over de keten voor grotere ondernemingen verplicht stelt; de VSME is de vertaling daarvan naar een lichtere, vrijwillige versie voor kleinere toeleveranciers die zelf niet onder de richtlijn vallen maar wel vragen van hun klanten krijgen.