waarom krijg ik van elke klant een andere duurzaamheidsvragenlijst

Elke afnemer vertaalt dezelfde bronnen anders

Elke klant stelt zijn eigen vragenlijst samen, omdat er geen verplicht format bestaat waaraan iedereen zich houdt. Een bank vertaalt haar informatieplicht naar eigen risicocategorieën, een grote klant die onder de CSRD valt (Richtlijn (EU) 2022/2464) vertaalt zijn rapportageplicht naar zijn eigen ketenvragen, en een verzekeraar stelt weer andere vragen vanuit zijn eigen acceptatiebeleid. De onderliggende feiten zijn vaak hetzelfde — het aantal medewerkers, de landen waar de onderneming vestigingen heeft, of het bedrijf ISO 27001 toepast — maar de vraagformulering, de volgorde en het gevraagde bewijsstuk verschillen per portaal.

Dat verschil zit dus niet in de feiten, maar in de vertaling. Een klant die de VSME-basismodule van EFRAG als uitgangspunt neemt, vraagt net iets anders naar energieverbruik dan een klant die zijn eigen Excel-format al jaren gebruikt. Een klant die NIS2 toepast, vraagt naar specifieke maatregelen uit artikel 21 lid 2 — denk aan toegangsbeleid of incidentrespons — terwijl een andere klant liever vraagt naar een ISO 27001-certificaat als bewijs dat die maatregelen ergens getoetst zijn. Herkenning van de vraag, niet van de bron, is daarom het knelpunt: dezelfde onderliggende informatie moet tien keer in een andere jas.

Waarom de bron niet verplicht één format oplegt

De CSRD (Richtlijn (EU) 2022/2464) verplicht grote ondernemingen zelf te rapporteren over duurzaamheid, maar legt aan hun toeleveranciers geen uniform vraagformat op — de klant bepaalt zelf hoe hij de benodigde ketendata verzamelt. Hetzelfde geldt voor NIS2 (Richtlijn (EU) 2022/2555, artikel 21 lid 2): de tien maatregelen zijn vastgelegd, maar niet de vragenlijst waarmee een afnemer controleert of zijn leveranciers ze toepassen. De EFRAG VSME is bovendien een vrijwillige standaard — een klant mag hem als basis nemen, aanpassen, of negeren. Dat verklaart waarom de sector waarin de onderneming actief is in de ene lijst een dropdown is en in de andere een vrije tekstvraag: de bron regelt de inhoud, niet de vorm.