hoe weet ik of de lijst die ik krijg een vsme lijst is of iets zwaarders

Twee versies met een groot verschil in diepgang

Kijk eerst naar het aantal datapunten en naar de vraag of er een dubbele materialiteitsanalyse wordt gevraagd. Een VSME-lijst (de vrijwillige basismodule van EFRAG voor niet-beursgenoteerde mkb-ondernemingen) vraagt een beperkte, gestandaardiseerde set: energieverbruik, uitstoot scope 1 en 2, waterverbruik, personeelsgegevens, en een paar governance-vragen. Geen scope 3, geen materialiteitsanalyse, geen assurance-eis. Een CSRD-lijst (gebaseerd op Richtlijn (EU) 2022/2464) is de volledige rapportageset via de ESRS-standaarden: die vraagt wél scope 3, wél een dubbele materialiteitsanalyse, en vaak onderbouwing per sub-thema met beleid, doelen en acties.

Het praktische signaal zit in de lengte en de formulering. Vraagt de lijst naar "materiële IRO's" (impacts, risks, opportunities) of naar een assurance-verklaring van een accountant, dan is het een CSRD-lijst, ook als de klant zelf geen CSRD-plichtige is maar de eisen doorlegt in de keten. Blijft de lijst beperkt tot een tabel met kwantitatieve kerncijfers en een paar ja/nee-vragen over beleid, dan is het meestal VSME. Twijfel je, dan is het antwoord vaak niet met zekerheid uit de lijst zelf te halen — soms staat de naam van de standaard er gewoon boven, soms niet. In dat laatste geval helpt het om te kijken of het aantal medewerkers en de jaaromzet die in de lijst gevraagd worden, aansluiten bij een drempel: CSRD-lijsten vragen dat vaak juist om te bepalen of de afnemer zelf onder de richtlijn valt.

Waar het onderscheid vandaan komt

Het verschil volgt niet uit één artikel, maar uit de scope van Richtlijn (EU) 2022/2464 zelf: die richtlijn verplicht een omschreven groep grote en beursgenoteerde ondernemingen tot rapportage volgens de ESRS-standaarden, terwijl de VSME een losstaand, vrijwillig product van EFRAG is, bedoeld om net onder die drempel te blijven zonder de volledige set te hoeven aanleveren. Een lijst die via de keten bij een mkb-leverancier terechtkomt, is dus altijd een afgeleide: de afnemer kiest zelf welk format hij doorstuurt. Ook de sector van de onderneming kan meespelen: sommige sectorspecifieke ESRS-standaarden zijn nog in ontwikkeling, dus een lijst die daarnaar verwijst is per definitie een CSRD-lijst en geen VSME.