Het korte antwoord
De CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive) is een Europese richtlijn die bepaalde ondernemingen verplicht om in hun jaarverslag te rapporteren over duurzaamheid: milieu-impact, sociale aspecten en bestuur. Voor de meeste mkb-bedrijven geldt de richtlijn niet rechtstreeks. De criteria gaan over de omvang van een onderneming, gemeten naar onder meer het aantal werknemers, de omzet en het balanstotaal. Welke drempels precies gelden en voor welke bedrijven, staat in de richtlijn zelf en de nationale wetgeving die daarop is gebaseerd.
Toch merken veel kleinere leveranciers wel iets van de CSRD, en dat is meestal de reden dat u dit artikel leest. Een grote klant die zelf wel onder de richtlijn valt, moet in zijn eigen rapportage ook iets zeggen over zijn keten. Om die informatie te verzamelen, stuurt hij een vragenlijst naar zijn leveranciers. U rapporteert dan niet zelf onder de CSRD, maar u levert wel gegevens aan iemand die dat moet doen.
Wat de richtlijn zelf regelt
De CSRD schrijft voor dat aangewezen ondernemingen rapporteren volgens een vaste standaard, de ESRS (European Sustainability Reporting Standards). Daarin komen onderwerpen terug als energieverbruik, uitstoot, arbeidsomstandigheden in de keten en bestuursstructuur. De richtlijn regelt niet dat elke toeleverancier zelf moet rapporteren; ze regelt dat de rapporterende onderneming een volledig beeld moet geven, en een deel van dat beeld zit bij haar leveranciers.
Of een onderneming onder de richtlijn valt, en per wanneer, is iets dat per land en per bedrijfstype kan verschillen in de uitwerking. Voor de exacte drempels en de datum waarop een onderneming eraan moet voldoen, is de officiële tekst van de richtlijn en de implementatie in het eigen land de aangewezen bron, niet een samenvatting op internet.
Waarom u een vragenlijst krijgt zonder zelf rapportageplichtig te zijn
Een grote afnemer die onder de CSRD valt, moet laten zien wat er in zijn keten gebeurt op het gebied van duurzaamheid. Omdat hij dat niet allemaal zelf kan meten, vraagt hij het na bij zijn leveranciers. Dat verklaart waarom ook een installatiebedrijf met twintig medewerkers soms een uitgebreide duurzaamheidslijst op de mat krijgt: niet omdat het bedrijf zelf rapportageplichtig is, maar omdat het onderdeel is van de keten van een klant die dat wel is.
Voor kleinere ondernemingen bestaat er een vereenvoudigde, vrijwillige standaard om dit soort vragen te beantwoorden. Hoe die standaard eruitziet en welke stukken daarbij horen, leest u in het artikel over de VSME-duurzaamheidsvragenlijst. Het verschil tussen die vrijwillige standaard en de volledige CSRD-rapportage is precies het verschil tussen gegevens aanleveren en zelf rapporteren.
Rechtstreeks geraakt of alleen als leverancier
Het is voor een ondernemer niet altijd meteen duidelijk aan welke kant hij staat. Een bedrijf kan in het ene jaar nog ruim onder de drempels vallen en het jaar erop, door groei of door een overname, ineens tegen de grens aanlopen. Ook een wijziging in de groepsstructuur, bijvoorbeeld doordat een bedrijf onderdeel wordt van een groter concern, kan van invloed zijn op de vraag of de richtlijn rechtstreeks geldt.
Of uw onderneming zelf onder de CSRD valt, is een vraag die een jurist of accountant met kennis van de actuele drempels kan beantwoorden aan de hand van uw jaarcijfers en structuur. Dit artikel beschrijft het onderscheid, maar geeft geen oordeel over een individuele situatie.
Wat u er praktisch mee kunt
Voor de meeste lezers van dit artikel is de vraag niet "val ik onder de CSRD", maar "waarom vraagt mijn klant dit" en "wat moet ik daarmee". Het antwoord op die tweede vraag is meestal: de gevraagde gegevens verzamelen, ze op orde houden voor het volgende jaar, en ze aanleveren in het format dat de klant gebruikt. Dat format verschilt per afnemer, ook al gaat het inhoudelijk vaak om dezelfde onderwerpen.
Omdat elke klant zijn eigen portaal en zijn eigen vragenlijst hanteert, is het nuttig om uw antwoorden op één plek bij te houden en van daaruit telkens opnieuw in te vullen, in plaats van elke vragenlijst als een nieuw project te behandelen. Zo blijft de aanpak beheersbaar, ook als het aantal vragenlijsten toeneemt.
Nagaan of dit voor u speelt
Als u niet zeker weet of een vragenlijst van uw klant iets te maken heeft met de CSRD, met NIS2 of met een andere Europese verplichting, is dat op zichzelf al een bruikbaar signaal om het onderwerp verder uit te zoeken. In de kennisbank met uitleg per onderwerp vindt u per begrip een beknopte toelichting, met de vindplaats in de officiële tekst erbij.
Wilt u eerst een indruk krijgen van welke verplichtingen voor uw bedrijf relevant kunnen zijn, dan kunt u in een paar vragen zien waar u ongeveer staat. Dat geeft geen juridisch oordeel, maar wel een eerste richting. Voor vragen over hoe de informatie op supplia.eu tot stand komt, leest u meer op de pagina over waar de informatie vandaan komt.
Heeft u na het lezen nog een concrete vraag over uw eigen situatie, kijk dan bij de antwoorden op veelgestelde vragen of leg de vraag voor aan een jurist of accountant. Wilt u meteen praktisch aan de slag met de vragenlijst die op uw bureau ligt, dan kunt u vrijblijvend de gratis quick-scan doen om te zien welke onderwerpen voor uw bedrijf van toepassing lijken.