Wat is de directe uitstoot van broeikasgassen (scope 1)?

Scope 1: uitstoot uit eigen bronnen, geen inkoop

Scope 1 is de directe uitstoot van broeikasgassen uit bronnen die de onderneming zelf bezit of aanstuurt. Denk aan gas voor verwarming, brandstof voor eigen voertuigen en eigen productieprocessen. Het onderscheidende criterium is controle: gaat het om een installatie of voertuig die de onderneming zelf beheert, dan is het scope 1. Komt de uitstoot vrij bij een ander bedrijf — de energieleverancier, een transporteur, een toeleverancier — dan valt het niet onder scope 1, ook al betaalt de onderneming er wel voor.

Dit onderscheid is precies de reden dat klanten scope 1, 2 en 3 los bevragen: het voorkomt dubbeltellingen in de keten en maakt duidelijk wie waarop kan sturen. Ingekochte elektriciteit en warmte horen bij de indirecte uitstoot uit ingekochte energie (scope 2), en uitstoot bij toeleveranciers of door gebruik van het product bij klanten valt onder de uitstoot in de waardeketen (scope 3). Een vragenlijst die om scope 1 vraagt, wil dus specifiek weten wat er uit de eigen schoorsteen, ketel of wagenpark komt — niet wat er "achter de meter" van een ander gebeurt.

Waar dit onderscheid vandaan komt: het GHG Protocol

De indeling in scope 1, 2 en 3 komt uit het GHG Protocol, de internationale standaard waarop vrijwel alle klantvragenlijsten over uitstoot zijn gebaseerd. Heeft de onderneming geen scope 1-cijfer paraat, dan is het antwoord op de vragenlijst meestal simpelweg "nee" of "niet bekend" bij dat item — niet een schatting invullen die niet onderbouwd is. Vaak wordt in dezelfde lijst ook gevraagd naar het totale energieverbruik per jaar en naar een eventuele doelstelling om de uitstoot te verminderen; die cijfers hangen samen met scope 1 maar zijn een apart antwoord met een eigen bron.